Показаны сообщения с ярлыком Գրականություն. Показать все сообщения
Показаны сообщения с ярлыком Գրականություն. Показать все сообщения

среда, 17 июня 2015 г.

Հայկական դիցարան


Դիցաբանությունը հոգևոր մշակույթի ոլորտ է, որտեղ  արտացոլված են մարդկանց երևակայական պատկերացումները բնության ու հասարակության մասին: Այն նաև առասպելների ծագման ու զարգացման օրինաչափություններն ուսումնասիրող գիտություն է:
Դիցաբանությունը ձևավորվել է հասարակական կյանքի, մարդու երևակայության, վերացական մտածողության զարգացմանը զուգընթաց: Մարդը փորձել է իրականությունը ճանաչել, իմաստավորել ու արժևորել զանազան կենդանակերպ էակների, դյուցազունների, ոգիների, ապա նաև մարդակերպ աստվածների միջոցով: Առավել զարգացած դիցաբանական պատկերացումներում աստվածները գերբնական հատկություններով օժտված, հույզեր, ապրումներ, մտածողություն ունեցող, կատարյալ և մարդակերպ էակներ են, որոնցից յուրաքանչյուրը խորհրդանշում է բնության ու հասարակության առանձին երևույթներ, հոգևոր-բարոյական արժեքներ:
Դիցաբանական աստվածները և կիսաստվածները (հերոսներ), մարմնավորելով բնության տարրերը, ձեռք են բերել հասարակական-բարոյական նշանակություն և խորհրդանշել չարի կործանումը, բարին, գեղեցիկը, հերոսականը: Դիցաբանությունը ներառել է ժամանակի կրոնական, փիլիսոփայական պատկերացումները, գիտությունն ու արվեստը: Դրա վկայությունն աստվածների պաշտամունքն է. կառուցվել են տաճարներ, կանգնեցվել նրանց արձանները, մատուցվել զոհեր, կազմակերպվել հատուկ տոնախմբություններ:
Գրեթե բոլոր ժողովուրդներն էլ ունեցել են դիցաբանական զանազան ըմբռնումներ, զարգացման տարբեր աստիճանների հասած դիցաբանություն: Համաշխարհային դիցաբանության մեջ առանձնանում են հունականը, հռոմեականը և հնդկականը, որոնք ժամանակին գրառվել ու համակարգվել են: 

суббота, 16 мая 2015 г.

Հայազգի գրողների խոսքերը հայոց լեզվի մասին


Խաչատուր Աբովյան
Խաչատուր Ավետիքի Աբովյան (1809թ, Քանաքեռ — անհետացել է ապրիլի 2-ին, 1848թ) հայ ականավոր գրող, մանկավարժ, լուսավորիչ,արևելահայ  աշխարհաբար գրակա նության հիմնադիրը:

«Եթե ոչ մի բան… Հիմք չլիներ ապացուցելու համար,որ Հայաստանում գոյություն էունեցել մի հնագույն,քաղաքական և մտավոր տեսակետից ինքնուրույն,յուրահատուկ և ինքնատիպ նախնական մշակույթ,ապա դրան ցայտուն և կենդանի կռվան կարող է հանդիսանալ այդ երկրի լեզուն»:

Միքայել Նալբանդյան
Միքայել Նալբանդյանը (1829 -  1866 թթ) հայ գրող ևբանաստեղծ է։Նալբանդյանը գրողն Է   «Մեր Հայրենիք» ազգային հիմնի:

«...Իմ իմացած լեզուների մեջ հայերենը բացառիկ է, նախ` որպես զարմանալի տրամաբանական լեզու, ապա նաև` իր ճկունությամբ, նոր բառերի կազմելու դյուրություններով»:
«Լեզուն է սարսափելի ուժը,որի ընդդեմ տկար են նաև միլիոնավոր բարբարոսների սվինները:Բնության ահարկու ուժերից հետո… լեզուն առաջին զորությունն է,որ հայտնվում է բնության մեջ՝ բովանդակված բարոյական աշխարհում:Լեզուն է ազգության դրոշակը,լեզուն է նոցա որպիսության և վիճակի հայտարարը:Չկա աշխարհիս երեսին ազգ,որ բարբարոս լինելով,լեզուն լիներ վսեմացած,չկա նույնպես ազգ,որ քաղաքագործվելով բարբարոս լեզու ունենար»:

Օտարազգի գրողների խոսքերը հայց լեզվի մասին


Ջորջ Բայրոն
ՋորջԲայրոն  ( 1788 - 1824թթ), 19-րդ դարի անգլիացի բանաստեղծ, ռոմանտիզմի ամենաերևելի ներկայացուցիչներից մեկը, Եվրոպայի մեծագույն գրողներից մեկը:

« Սկսել և շարունակում եմ հայեց լեզվի ուսումնասիրությունը սա հարուստ լեզու է, և
լիովին փոխհատուցվում ենսովորողի
չարչարանքները»:
 « Աստծո հետ խոսելու միակ լեզուն հայերենն է»:
 « Ճոխ է հայոց լեզուն և կվարձատրվի նա, ով կուսումնասիրի այն...»
«Ինչ էլ սպասելիս լինի նրանց (հայերին) ապագայում, նրանց երկիրը միշտ պետք է
մնա որպես ամենից ավելի հետաքրքրականներից մեկն ամբողջ հողագնդում, և արդեն իսկ նրանց լեզուն…մեծ ուսումնասիրություն է պահանջում…Ճոխ է հայոց լեզուն, և առատորեն
կվարձատրվի նա, ով կուսումնասիրի այն:Ես փորձում եմ, իմ փորձն առաջ է
ընթանում»:
 
Էմիլ Բենվենիստ
Էմիլ Բենվենիստը  (1902 - 1976թթ) ֆրանսիացի հրա կառուցվացքային լեզվաբան և  Անտուան Մեյեի  աշակերտ և հաջորդողն է եղել:

среда, 21 мая 2014 г.

Հովհաննես Թումանյան.հարցաշար 2

26․ Տրված հատվածներից ո՞րն է Հովհաննես Թումանյանի «Անուշ» պոեմի նախերգանքից։
1․ Ու նրանց հետ՝ ցող արցունքով
Լըցված սըրտերն ու աչեր՝
Սարի ծաղկունք տըխուր սյուքով
Հառաչեցին են գիշեր:
2․ Կանչում է կըրկին, կանչում անդադար
Էն չքնաղ երկրի կարոտը անքուն,
Ու թևերն ահա փռած տիրաբար
Թըռչում է հոգիս, թըռչում դեպի տուն:
3. Ամպի տակից ջուր է գալի,
Դոշ է տալի, փըրփըրում.
Էն ո՞ւմ յարն է նըստած լալի
Հոնգուր-հոնգուր էն սարում:
4. Ձըմռան մի գիշեր կար մի հարսանիք,
Հըրճվում էր անզուսպ ամբոխը գյուղի.
Գյուղն էին իջել հովիվ պատանքի`
Աղջիկ տեսնելու, պարի ու կոխի:
27.  Նշել բանաստեղծական տողերի ճիշտ հաջորդականության տարբերակը։
1. Հայոց լեռներում
2․ Էն անլույս մըթնում
3․ Մեր ճամփեն խավար, մեր ճամփեն գիշեր
4․ Դըժար լեռներում
5․ Երկա՜ր դարերով գընում ենք դեպ վեր
6․ Ու մենք անհատնում
3, 6, 2, 5, 1, 4
28. Հովհաննես Թումանյանի «Հայոց լեռներում» բանաստեղծության վեցատողերի վերջին բառակապակցությունները դասավորելըստ բանաստեղծական տների հերթականության։

1․ Սուգի լեռներում, 2․ Կանաչ լեռներում, 3․ Դըժար լեռներում, 4․ Արնոտ լեռներում, 5․ Բարձըր լեռներում։
3, 5, 4, 1, 2
29․ Ո՞ր բառն է բաց թողած։
Տանում ենք հընուց մեր գանձերն անգին,
Մեր գանձերը ծով,
Ինչ որ դարերով
Երկնել է, ծընել մեր խորունկ հոգին
Հայոց լեռներում,
…………. լեռներում։
1․ Սուգի
2․ Արնոտ
3․ Դըժար
4․ Բարձըր
30․ Տրվածներից քանի՞սն են Ճիշտ Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործությունների վերաբերյալ։

1․ «Հայրենիքիս հետ» բանաստեղծության մեջ հեղինակը Հայաստանը բնութագրում է «ողբի», «որբի», «զարկված» ու «զըրկված» հայրենիք՝ մեր ողբերգության պատճառը համարելով անմիաբանությունը։
2․ «Անուշ» պոեմում կա «անցվոր ախպոր» կերպարը, որը  «աշխարհի կարգն» է հիշեցնում դժբախտ Անուշին, ինչը, սակայն, Անուշը չի ընդունում։
3․  «Հայոց լեռներում» բանաստեղծության մեջ հեղինակը փառաբանում է հայոց լեռները, որոնք դարեր շարունակ իրենց լանջերին տեղ չեն տվել «անապատի սև օրդուներին»՝ իրենց խորքերում պատսպարելով հայ գաղթականներին։
4․  «Թմկաբերդի առումը» պոեմում մահամերձ Թաթուլը կնոջ մատնության մասին իմանում է վերջին պահին, երբ իր զինվորների մեծ մասն արդեն սպանված էր։
31․ Հովհաննես Թումանյանի նշված ստեղծագործություններից քանի՞սն են բանաստեղծություն։ 

 «Հայոց վիշտը»,  «Հոգեհանգիստ»,  «Հառաչանք»,  «Հայոց լեռներում»,  «Հայրենիքիս հետ»,   «Թմկաբերդի առումը»,  «Փարվանա»,  «Անուշ»։
4
32․ Տրվածներից քանի՞սն են սխալ Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործությունների վերաբերյալ։

1․  «Գիքորը» պատմվածքում հեղինակը խոր ցավով է հայ գյուղի թշվառ կյանքը համեմատում քաղաքի բարեկեցիկ կենցաղի հետ՝ Գիքորի ողբերգության համար մեղադրելով նաև իշխանություններին։
2․  «Գելը» ստեղծագործության մեջ հեղինակը ներկայացնում է գայլերի մասին պատմություններ, որոնց անմիջական մասնակիցն ու պատմողը հենց ինքն է։
3․  «Քաջ Նազար» հեքիաթի համանուն հերոսը թագավոր դառնալուց հետո հրաժարվում է կռիվ գնալուց՝ ժամանակ առ ժամանակ պալատականներին հիշեցնելով, որ իր նման քաջ թագավորին վայել չէ վախկոտ թշնամուն դեմ գնալ։
4․  «Գելը» պատմվածքում հեղինակը մշտապես շեշտում է նրանց դեմ գյուղացիների միասնական պայքարի անհրաժեշտության մասին՝ բերելով հարևան գյուղերի օրինակը։
բոլորը
33․ Հովհաննես Թումանյանի ո՞ր ստեղծագործությունն է սկսվում հետևյալ տողերով։

Բարձրագահ Աբուլն ու Մըթին սարեր
Մեջք մեջքի տըված կանգնել վեհափառ,
Իրենց ուսերին, Ջավախքից էլ վեր՝
Բըռնած պահում են  մի ուրիշ աշխարհ։
1․  «Փարվանա»
2․  «Թմկաբերդի առում»
3․  «Անուշ»
4․  «Հայոց լեռներում»
34․ Որտե՞ղ են կատարվում Հովհաննես Թումանյանի  «Փարվանա»  բալլադի գործողությունները․

1․ Լոռիում
2․ Սյունիքում
3․ Ջավախք
4․ Գուգարքում
35․Ո՞վ է տրված բանաստեղծական հատվածի հեղինակը։
Աշխարհքում հաստատ չկա ոչ մի բան,
Ու մի՛ հավատալ երբեք ոչ մեկին․
Ոչ բախտին, փառքին, ոչ մեծ հաղթության,
Ոչ սիրած կնկա տված բաժակին․․․
1․ Հովհաննես Թումանյանը
2․ Ավետիք Իսահակյանը
3․ Եղիշե Չարենց
4․ Հովհաննես Շիրազ
36․ Ո՞ր հատվածը Հովհաննես Թումանյանի ո՞ր ստեղծագործությունից է։
ա․ Ու պոետներ, որ չեն պղծել իրեն շուրթերն անեծքով
Պիտի գովեն քո նոր կյանքը նոր երգերով, նոր խոսքով․․․
բ․ Անց է կենում դարձյալ տարին։
Նայում է կույսն ամեն օր,
Ոչ մի սարից, ոչ մի ճամփին
Չի երևում ձիավոր։
գ․ Ու մարդասպանը դուրս եկավ ձորից,
Դեմքը այլայլված, քայլվածքը մոլոր․
Սարսափ է կաթում արնոտ աչքերից,
Եվ կերպարանքը փոխված է բոլոր։
դ․ Բաց արավ ցերեկն իր աչքը պայծառ
Աշխարհքի վըրա, Ջավախքի վըրա,
Ավերակ բերդին, սև ամպի նըման,
Ծուխն ու թըշնամին չոքել են ահա։
1․ «Անուշ»
2․  «Թմկաբերդի առում»
3․  «Փարվանա»
4․  «Հայրենիքիս հետ»
1․ 1-գ, 2-դ, 3- բ, 4-ա
2․ 1-դ, 2-բ, 3-ա, 4-գ
3․ 1-բ, 2-դ, 3-գ, 4-ա
4․ 1-գ, 2-դ․ 3-ա, 4բ