Показаны сообщения с ярлыком Գրականություն. Показать все сообщения
Показаны сообщения с ярлыком Գրականություն. Показать все сообщения

среда, 17 июня 2015 г.

Հայկական դիցարան


Դիցաբանությունը հոգևոր մշակույթի ոլորտ է, որտեղ  արտացոլված են մարդկանց երևակայական պատկերացումները բնության ու հասարակության մասին: Այն նաև առասպելների ծագման ու զարգացման օրինաչափություններն ուսումնասիրող գիտություն է:
Դիցաբանությունը ձևավորվել է հասարակական կյանքի, մարդու երևակայության, վերացական մտածողության զարգացմանը զուգընթաց: Մարդը փորձել է իրականությունը ճանաչել, իմաստավորել ու արժևորել զանազան կենդանակերպ էակների, դյուցազունների, ոգիների, ապա նաև մարդակերպ աստվածների միջոցով: Առավել զարգացած դիցաբանական պատկերացումներում աստվածները գերբնական հատկություններով օժտված, հույզեր, ապրումներ, մտածողություն ունեցող, կատարյալ և մարդակերպ էակներ են, որոնցից յուրաքանչյուրը խորհրդանշում է բնության ու հասարակության առանձին երևույթներ, հոգևոր-բարոյական արժեքներ:
Դիցաբանական աստվածները և կիսաստվածները (հերոսներ), մարմնավորելով բնության տարրերը, ձեռք են բերել հասարակական-բարոյական նշանակություն և խորհրդանշել չարի կործանումը, բարին, գեղեցիկը, հերոսականը: Դիցաբանությունը ներառել է ժամանակի կրոնական, փիլիսոփայական պատկերացումները, գիտությունն ու արվեստը: Դրա վկայությունն աստվածների պաշտամունքն է. կառուցվել են տաճարներ, կանգնեցվել նրանց արձանները, մատուցվել զոհեր, կազմակերպվել հատուկ տոնախմբություններ:
Գրեթե բոլոր ժողովուրդներն էլ ունեցել են դիցաբանական զանազան ըմբռնումներ, զարգացման տարբեր աստիճանների հասած դիցաբանություն: Համաշխարհային դիցաբանության մեջ առանձնանում են հունականը, հռոմեականը և հնդկականը, որոնք ժամանակին գրառվել ու համակարգվել են: 

суббота, 16 мая 2015 г.

Հայազգի գրողների խոսքերը հայոց լեզվի մասին


Խաչատուր Աբովյան
Խաչատուր Ավետիքի Աբովյան (1809թՔանաքեռ — անհետացել է ապրիլի 2-ին, 1848թ) հայ ականավոր գրող, մանկավարժ, լուսավորիչ,արևելահայ  աշխարհաբար գրակա նության հիմնադիրը:

«Եթե ոչ մի բանՀիմք չլիներ ապացուցելու համար,որ Հայաստանում գոյություն էունեցել մի հնագույն,քաղաքական և մտավոր տեսակետից ինքնուրույն,յուրահատուկ և ինքնատիպ նախնական մշակույթ,ապա դրան ցայտուն և կենդանի կռվան կարող է հանդիսանալ այդ երկրի լեզուն»:

Միքայել Նալբանդյան
Միքայել Նալբանդյանը (1829 -  1866 թթհայ գրող ևբանաստեղծ է։Նալբանդյանը գրողն Է   «Մեր Հայրենիք» ազգային հիմնի:

«...Իմ իմացած լեզուների մեջ հայերենը բացառիկ է, նախ` որպես զարմանալի տրամաբանական լեզու, ապա նաև` իր ճկունությամբ, նոր բառերի կազմելու դյուրություններով»:
«Լեզուն է սարսափելի ուժը,որի ընդդեմ տկար են նաև միլիոնավոր բարբարոսների սվինները:Բնության ահարկու ուժերից հետոլեզուն առաջին զորությունն է,որ հայտնվում է բնության մեջ՝ բովանդակված բարոյական աշխարհում:Լեզուն է ազգության դրոշակը,լեզուն է նոցա որպիսության և վիճակի հայտարարը:Չկա աշխարհիս երեսին ազգ,որ բարբարոս լինելով,լեզուն լիներ վսեմացած,չկա նույնպես ազգ,որ քաղաքագործվելով բարբարոս լեզու ունենար»:

Օտարազգի գրողների խոսքերը հայց լեզվի մասին


Ջորջ Բայրոն
ՋորջԲայրոն  ( 1788 - 1824թթ), 19-րդ դարի անգլիացի բանաստեղծռոմանտիզմի ամենաերևելի ներկայացուցիչներից մեկըԵվրոպայի մեծագույն գրողներից մեկը:

« Սկսել և շարունակում եմ հայեց լեզվի ուսումնասիրությունը սա հարուստ լեզու է, և
լիովին փոխհատուցվում ենսովորողի
չարչարանքները»:
 « Աստծո հետ խոսելու միակ լեզուն հայերենն է»:
 « Ճոխ է հայոց լեզուն և կվարձատրվի նա, ով կուսումնասիրի այն...»
«Ինչ էլ սպասելիս լինի նրանց (հայերին) ապագայում, նրանց երկիրը միշտ պետք է
մնա որպես ամենից ավելի հետաքրքրականներից մեկն ամբողջ հողագնդում, և արդեն իսկ նրանց լեզունմեծ ուսումնասիրություն է պահանջումՃոխ է հայոց լեզուն, և առատորեն
կվարձատրվի նա, ով կուսումնասիրի այն:Ես փորձում եմ, իմ փորձն առաջ է
ընթանում»:
 
Էմիլ Բենվենիստ
Էմիլ Բենվենիստը  (1902 - 1976թթ) ֆրանսիացի հրա կառուցվացքային լեզվաբան և  Անտուան Մեյեի  աշակերտ և հաջորդողն է եղել:

среда, 21 мая 2014 г.

Հովհաննես Թումանյան.հարցաշար 2

26 Տրված հատվածներից ո՞րն է Հովհաննես Թումանյանի «Անուշ» պոեմի նախերգանքից։
1 Ու նրանց հետ՝ ցող արցունքով
Լըցված սըրտերն ու աչեր՝
Սարի ծաղկունք տըխուր սյուքով
Հառաչեցին են գիշեր:
2 Կանչում է կըրկին, կանչում անդադար
Էն չքնաղ երկրի կարոտը անքուն,
Ու թևերն ահա փռած տիրաբար
Թըռչում է հոգիս, թըռչում դեպի տուն:
3. Ամպի տակից ջուր է գալի,
Դոշ է տալի, փըրփըրում.
Էն ո՞ւմ յարն է նըստած լալի
Հոնգուր-հոնգուր էն սարում:
4. Ձըմռան մի գիշեր կար մի հարսանիք,
Հըրճվում էր անզուսպ ամբոխը գյուղի.
Գյուղն էին իջել հովիվ պատանքի`
Աղջիկ տեսնելու, պարի ու կոխի:
27.  Նշել բանաստեղծական տողերի ճիշտ հաջորդականության տարբերակը։
1. Հայոց լեռներում
2 Էն անլույս մըթնում
3 Մեր ճամփեն խավար, մեր ճամփեն գիշեր
4 Դըժար լեռներում
5 Երկա՜ր դարերով գընում ենք դեպ վեր
6 Ու մենք անհատնում
3, 6, 2, 5, 1, 4
28. Հովհաննես Թումանյանի «Հայոց լեռներում» բանաստեղծության վեցատողերի վերջին բառակապակցությունները դասավորելըստ բանաստեղծական տների հերթականության։

1 Սուգի լեռներում, 2 Կանաչ լեռներում, 3 Դըժար լեռներում, 4 Արնոտ լեռներում, 5 Բարձըր լեռներում։
3, 5, 4, 1, 2
29 Ո՞ր բառն է բաց թողած։
Տանում ենք հընուց մեր գանձերն անգին,
Մեր գանձերը ծով,
Ինչ որ դարերով
Երկնել է, ծընել մեր խորունկ հոգին
Հայոց լեռներում,
…………. լեռներում։
1 Սուգի
2 Արնոտ
3 Դըժար
4 Բարձըր
30 Տրվածներից քանի՞սն են Ճիշտ Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործությունների վերաբերյալ։

1 «Հայրենիքիս հետ» բանաստեղծության մեջ հեղինակը Հայաստանը բնութագրում է «ողբի», «որբի», «զարկված» ու «զըրկված» հայրենիք՝ մեր ողբերգության պատճառը համարելով անմիաբանությունը։
2 «Անուշ» պոեմում կա «անցվոր ախպոր» կերպարը, որը  «աշխարհի կարգն» է հիշեցնում դժբախտ Անուշին, ինչը, սակայն, Անուշը չի ընդունում։
3  «Հայոց լեռներում» բանաստեղծության մեջ հեղինակը փառաբանում է հայոց լեռները, որոնք դարեր շարունակ իրենց լանջերին տեղ չեն տվել «անապատի սև օրդուներին»՝ իրենց խորքերում պատսպարելով հայ գաղթականներին։
4  «Թմկաբերդի առումը» պոեմում մահամերձ Թաթուլը կնոջ մատնության մասին իմանում է վերջին պահին, երբ իր զինվորների մեծ մասն արդեն սպանված էր։
31 Հովհաննես Թումանյանի նշված ստեղծագործություններից քանի՞սն են բանաստեղծություն։ 

 «Հայոց վիշտը»,  «Հոգեհանգիստ»,  «Հառաչանք»,  «Հայոց լեռներում»,  «Հայրենիքիս հետ»,   «Թմկաբերդի առումը»,  «Փարվանա»,  «Անուշ»։
4
32 Տրվածներից քանի՞սն են սխալ Հովհաննես Թումանյանի ստեղծագործությունների վերաբերյալ։

1  «Գիքորը» պատմվածքում հեղինակը խոր ցավով է հայ գյուղի թշվառ կյանքը համեմատում քաղաքի բարեկեցիկ կենցաղի հետ՝ Գիքորի ողբերգության համար մեղադրելով նաև իշխանություններին։
2  «Գելը» ստեղծագործության մեջ հեղինակը ներկայացնում է գայլերի մասին պատմություններ, որոնց անմիջական մասնակիցն ու պատմողը հենց ինքն է։
3  «Քաջ Նազար» հեքիաթի համանուն հերոսը թագավոր դառնալուց հետո հրաժարվում է կռիվ գնալուց՝ ժամանակ առ ժամանակ պալատականներին հիշեցնելով, որ իր նման քաջ թագավորին վայել չէ վախկոտ թշնամուն դեմ գնալ։
4  «Գելը» պատմվածքում հեղինակը մշտապես շեշտում է նրանց դեմ գյուղացիների միասնական պայքարի անհրաժեշտության մասին՝ բերելով հարևան գյուղերի օրինակը։
բոլորը
33 Հովհաննես Թումանյանի ո՞ր ստեղծագործությունն է սկսվում հետևյալ տողերով։

Բարձրագահ Աբուլն ու Մըթին սարեր
Մեջք մեջքի տըված կանգնել վեհափառ,
Իրենց ուսերին, Ջավախքից էլ վեր՝
Բըռնած պահում են  մի ուրիշ աշխարհ։
1  «Փարվանա»
2  «Թմկաբերդի առում»
3  «Անուշ»
4  «Հայոց լեռներում»
34 Որտե՞ղ են կատարվում Հովհաննես Թումանյանի  «Փարվանա»  բալլադի գործողությունները

1 Լոռիում
2 Սյունիքում
3 Ջավախք
4 Գուգարքում
35Ո՞վ է տրված բանաստեղծական հատվածի հեղինակը։
Աշխարհքում հաստատ չկա ոչ մի բան,
Ու մի՛ հավատալ երբեք ոչ մեկին
Ոչ բախտին, փառքին, ոչ մեծ հաղթության,
Ոչ սիրած կնկա տված բաժակին․․․
1 Հովհաննես Թումանյանը
2 Ավետիք Իսահակյանը
3 Եղիշե Չարենց
4 Հովհաննես Շիրազ
36 Ո՞ր հատվածը Հովհաննես Թումանյանի ո՞ր ստեղծագործությունից է։
ա Ու պոետներ, որ չեն պղծել իրեն շուրթերն անեծքով
Պիտի գովեն քո նոր կյանքը նոր երգերով, նոր խոսքով․․․
բ Անց է կենում դարձյալ տարին։
Նայում է կույսն ամեն օր,
Ոչ մի սարից, ոչ մի ճամփին
Չի երևում ձիավոր։
գ Ու մարդասպանը դուրս եկավ ձորից,
Դեմքը այլայլված, քայլվածքը մոլոր
Սարսափ է կաթում արնոտ աչքերից,
Եվ կերպարանքը փոխված է բոլոր։
դ Բաց արավ ցերեկն իր աչքը պայծառ
Աշխարհքի վըրա, Ջավախքի վըրա,
Ավերակ բերդին, սև ամպի նըման,
Ծուխն ու թըշնամին չոքել են ահա։
1 «Անուշ»
2  «Թմկաբերդի առում»
3  «Փարվանա»
4  «Հայրենիքիս հետ»
1 1-գ, 2-դ, 3- բ, 4-ա
2 1-դ, 2-բ, 3-ա, 4-գ
3 1-բ, 2-դ, 3-գ, 4-ա
4 1-գ, 2-դ 3-ա, 4բ